Wielu inwestorów nie analizuje sprawozdań finansowych swoich spółek giełdowych, ponieważ uważa, że jest to zbyt trudne. Nasze wyobrażenia o ogromnej ilości słów i pojęć z dziedziny rachunkowości wystarczająco nas zniechęcają do podjęcia tego działania. Standardowy raport finansowy spółki giełdowej może liczyć nawet kilkadziesiąt stron. Oczywiście nie musimy go czytać “od deski do deski”, jeśli jednak nie wiemy czego dokładnie w nim szukać, to szybko przestajemy to robić. W skrócie – lubimy to, co sprawia nam przyjemność, a odrzucamy to, czego nie akceptujemy i nie rozumiemy. Osobiście jestem zwolennikiem zarówno analizy technicznej jak i fundamentalnej. Analiza techniczna nie powie Ci dlaczego dana spółka notuje spadki albo wzrosty, do tego potrzeba analizy fundamentalnej. To właśnie sprawozdania finansowe pokazują informacje o spółkach giełdowych oraz pełnią funkcję drogowskazów dla inwestorów fundamentalnych. Zapewniam Cię, że znajomość obydwu technik analitycznych w niczym Ci nie zaszkodzi, a może bardzo wiele pomóc. Jeśli chciałbyś spróbować swoich sił w analizie fundamentalnej, ale nie bardzo wiesz jak się za to zabrać, przeczytaj poniższy tekst:)

Rodzaje sprawozdań finansowych

Zaczniemy od tego jakie czytać sprawozdania finansowe, bo jak dobrze wiemy mamy ich dwa rodzaje:

  • skonsolidowane (obejmujące dane kilku spółek należących np. do grupy kapitałowej)
  • jednostkowe (obejmujące dane tylko jednej spółki, tzw. spółki matki)

Sprawozdania skonsolidowane grupy kapitałowej przedstawiają sytuację finansową wszystkich spółek wchodzących w jej skład, tak jakby stanowiły one jedną całość. Na giełdzie notowana jest zazwyczaj czołowa spółka z grupy (tzw. spółka matka), dlatego też powinien Cię interesować tylko raport finansowy tej spółki, a nie całej grupy kapitałowej. Powinieneś więc czytać sprawozdania jednostkowe spółek w które inwestujesz.

Jak nauczyć się czytać sprawozdania finansowe?

Nauczenie się wyciągania najważniejszych danych z raportu finansowego spółki, może się wydawać trudne, jednak takim nie jest. Nie musisz się zapisywać na profesjonalny kurs z rachunkowości czy też rozpocząć studnia w dziedzinie finansów. Wystarczy, że będziesz systematycznie przeglądał sprawozdania finansowe, a po jakimś czasie zaczniesz łączyć fakty i wyliczenia w jedną całość. Jeśli będziesz czytał jedno sprawozdanie finansowe w tygodniu, to po roku stwierdzisz, że jest to bułka z masłem. Jeśli dodatkowo poświęcisz czas na przeczytanie jakiejś pozycji książkowej, to cel ten osiągniesz jeszcze szybciej.

Na co zwracać uwagę w sprawozdaniu finansowym?

Sprawozdanie finansowe składa się z trzech części: bilansu, rachunku zysku i start oraz informacji dodatkowej zawierającej wstęp do sprawozdania oraz objaśnienia do poszczególnych jego pozycji.

  • Bilans: Prezentuje on wartość posiadanego majątku spółki oraz źródła jego pochodzenia. Inwestor z bilansu może się tak naprawdę tylko dowiedzieć, co firma posiada oraz skąd się to wzięło. Najważniejszymi pozycjami w bilansie jest kapitał własny oraz zobowiązania długoterminowe. Im więcej kapitału własnego posiada spółka tym lepiej, ponieważ jest bardziej niezależna od czynników zewnętrznych. Wartość zobowiązań długoterminowych nie powinna przekraczać wartości kapitału własnego (max. stosunek 1:1). Natomiast najbardziej właściwą wartością zobowiązań długoterminowych jest wartość nieprzekraczająca 30% – 35% kapitału własnego. Przydatną zależnością, na którą powinniśmy zwracać uwagę jest również spadek wielkości zobowiązań długoterminowych oraz wzrost kapitału własnego.
  • Rachunek zysku i strat pokazuje zestawienie przychodów i kosztów, którego celem jest ukazanie końcowego wyniku finansowego uzyskanego przez spółkę giełdową za dany okres. Rachunek ten pokazuje obciążenie wyniku finansowego podatkiem dochodowym oraz końcowy wynik do podziału lub pokrycia straty.
  • Informacja dodatkowa jest uszczegółowieniem zawartości głównych dokumentów np. rachunku zysku i strat. Większość inwestorów lekceważy ważność tych informacji pomimo tego, że zawiera wiele użytecznych danych. Warren Buffett uważa, że to właśnie w informacji dodatkowej znajdziemy prawdę na temat finansów spółki giełdowej oraz prawdomówności zarządu.

Czy sprawozdania finansowe są wiarygodne?

W praktyce rynku kapitałowego zdarza się, że raporty pokazują sytuację finansową spółki niezgodne z prawdą. Osoby sporządzające sprawozdanie oraz zarząd, który je zatwierdza, mogą stosować tzw. kreatywną księgowość bądź też się po prostu pomylić. Przed tego typu działaniami chronią nas badania biegłego rewidenta. Z raportów komisji wynika, że rocznie nawet od kilku do kilkunastu procent sprawozdań finansowych spółek nie otrzymuje pozytywnej opinii biegłego rewidenta. Nie zmienia to jednak faktu, że raporty finansowe są najlepszym źródłem informacji o naszej firmie, a inwestor który je czyta mimo wszystko powinien mieć zaufanie do jego zawartości.