Zagraniczny kapitał wycofał w bieżącym roku ponad 31 mld USD z indyjskiego rynku akcji, podczas gdy koreańskie fundusze ETF zyskały 46% w dolarach. Mimo silnego odpływu środków, Indie stoją u progu potężnej transformacji energetycznej, której koszt do 2032 roku szacuje się na 480 mld USD. Wąskim gardłem całego procesu okazują się transformatory, na które czas oczekiwania przekracza obecnie 20 miesięcy. Czy rozwój sztucznej inteligencji i budowa nowych centrów danych wymuszą przyspieszenie inwestycji infrastrukturalnych?

Odpływ kapitału i presja makroekonomiczna

Rozbieżność między rynkami azjatyckimi jest wyraźna. Podczas gdy kapitał płynął do Korei napędzany hossą na rynku pamięci i AI, indyjskie fundusze ETF straciły blisko 5%. Inwestorzy zagraniczni zredukowali ekspozycję na indyjskie akcje o ponad 31 mld USD. Głównym powodem obaw jest wpływ sztucznej inteligencji na lokalny sektor IT, który odpowiada za około 7% indyjskiego PKB i zatrudnia 5 milionów programistów.

Eksport Indii w ostatnim roku obrotowym wyniósł 863 mld USD, z czego oprogramowanie wygenerowało 221 mld USD. Obawy o zastąpienie części usług przez narzędzia AI doprowadziły do wyprzedaży w sektorze technologicznym. Indeks spółek informatycznych stracił od początku roku 13%, a kurs Infosys uległ korekcie o ponad 1,4%.

Dodatkową presję na gospodarkę wywierają ceny surowców oraz polityka monetarna:

  • Import ropy: Indie sprowadzają około 89% potrzebnego surowca. Przy wysokich cenach koszty importu wzrosły o 61% rok do roku, co działa na gospodarkę jak dodatkowy podatek.
  • Stopy procentowe: Na początku października bank centralny (RBI) podniósł stopy po raz pierwszy od 2023 roku.
  • Reakcja indeksów: Główny indeks Nifty wyznaczył dołek ponad 15% poniżej styczniowego szczytu, po czym nastąpiło techniczne odbicie o około 13%.

Skokowy wzrost zapotrzebowania na energię

Obecne zużycie energii w Indiach wynosi zaledwie 1 460 kWh na mieszkańca, co stanowi ułamek średniej światowej (3 800 kWh) i drastycznie ustępuje Chinom (7 100 kWh). W maju szczytowe zapotrzebowanie osiągnęło rekordowe 271 GW. Rządowe plany zakładają, że do przełomu lat 2035-2036 wartość ta wzrośnie do 459 GW.

Aby sprostać popytowi, moc indyjskich elektrowni musi zostać podwojona w ciągu dekady, osiągając poziom od 550 do 1 100 GW. Ponad 500 GW dodatkowej mocy ma pochodzić z fotowoltaiki. Baza energetyczna nadal będzie jednak oparta na węglu, który obecnie odpowiada za ponad 70% produkcji prądu. Plan zakłada utrzymanie około 315 GW mocy z elektrowni węglowych.

Według prognoz Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), popyt na energię w Indiach wzrośnie o 570 TWh do 2030 roku. Głównymi motorami tego wzrostu będą rozwój przemysłu oraz powszechna instalacja klimatyzacji. Niedobory mocy po zachodzie słońca wymuszają jednoczesny, kapitałochłonny rozwój wielkoskalowych magazynów energii.

Transformatory jako główne wąskie gardło gospodarki

Plan rozbudowy indyjskich sieci przesyłowych do 2032 roku wyceniany jest na blisko 100 mld USD. Całkowity koszt transformacji, obejmujący elektrownie, sieci i magazyny energii, sięgnie około 480 mld USD, co stanowi obciążenie rzędu 1,6% PKB rocznie. Większość tych nakładów będzie finansowana długiem przez państwowe instytucje oraz prywatne konglomeraty takie jak Tata Power czy JSW.

Krytycznym ograniczeniem tempa inwestycji jest dostępność sprzętu. Do 2036 roku Indie muszą zwiększyć bazę transformatorów o ponad 50%. Obecnie czas oczekiwania na transformator o napięciu 765 kV wynosi od 20 do 24 miesięcy. Sytuację komplikuje łańcuch dostaw – około 90% stali elektrotechnicznej niezbędnej do produkcji jest importowane, a na rynku krajowym funkcjonuje tylko jeden jej producent.

Spółki infrastrukturalne: wyceny i ryzyka marżowe

Łańcuch wartości w sektorze energetycznym obejmuje producentów komponentów, wyspecjalizowane firmy transformatorowe (jak Taril i Voltamp) oraz dużych integratorów. Hitachi Energy India we współpracy z państwowym BHEL realizuje budowę stacji przekształnikowych dla linii HVDC na zamówienie Power Grid oraz grupy Adani. Z kolei CG Power z powodzeniem eksportuje transformatory do centrów danych w USA.

Obecne wyceny liderów indyjskiego rynku infrastrukturalnego są bardzo wymagające i sięgają 50-57x wskaźnika forward P/E. Mniejsi producenci wyceniani są w okolicach 24x forward P/E. Sektor jest jednak podatny na silne korekty. Akcje jednej ze spółek, mimo rekordowego portfela zamówień, załamały się o 73% od grudniowego szczytu po publikacji raportu wykazującego spadek zysku kwartalnego o 81%.

Voltamp i zagrożenie nową podażą

Wysokie marże przyciągają konkurencję. Trzy indyjskie spółki zapowiedziały rozbudowę mocy produkcyjnych, co zwiększy krajową podaż transformatorów o kilkadziesiąt procent. Presja jest już widoczna w wynikach – spółka Voltamp zaraportowała wzrost przychodów o 42%, jednak jej marża skurczyła się z ponad 19% do 15,5%.

Dodatkowym czynnikiem ryzyka jest otwarcie rynku na podmioty zagraniczne. W czerwcu do przetargów dopuszczono cztery firmy z chińskim kapitałem. Reakcja rynku była natychmiastowa – w lipcu kursy indyjskich liderów sektora spadły o 7-9% w trakcie zaledwie jednej sesji.

Wpływ sztucznej inteligencji na popyt energetyczny

Rozwój AI generuje w Indiach podwójny efekt. Z jednej strony zagraża eksportowi usług IT, z drugiej napędza potężne inwestycje w infrastrukturę cyfrową. Indyjskie konglomeraty zapowiedziały budowę centrów danych o łącznej wartości 200 mld USD. Skalę zjawiska obrazuje projekt Google, który buduje w Indiach centrum danych o docelowej mocy 1 GW.

Obecnie centra danych odpowiadają za około 1% całkowitego zużycia energii w Indiach. Prognozy zakładają wzrost tego udziału do poziomu 2,5-3% do 2030 roku. Oznacza to, że choć infrastruktura AI stanowi istotny dodatek do popytu na energię, fundamentalnym motorem wzrostu pozostanie klasyczny przemysł oraz rosnący standard życia obywateli.